Üretim Aşkı

Bilkom yılların dev dağıtımcı şirketi Bilkom artık üretici kimliğine de sahip. Bilkom, dünyanın en büyük ikinci televizyon üreticisi Çinli TCL ile Türkiye’de üretime başladı. Geçen yıl gelirleri bir önceki yıla göre yüzde 41 artışla 3,3 milyar liraya yükselen Bilkom, Çinli televizyon üreticisi TCL ile iş birliğine giderek TCL marka televizyonları Türkiye’de üretmeye başladı. Peki Türkiye’nin en büyük teknoloji distribütörü Bilkom neden televizyon üretim işine girmek istedi? Genel Müdür Fikret Ballıkaya televizyon üretim stratejisinin perde arkasını INBUSINESS’a anlattı. Hemen belirtelim, televizyon üretimi işi Ballıkaya’nın stratejileri arasına damdan düşer gibi bir anda girmedi. 2013’ten sonra şirket farklı bir strateji izleyerek çok markalı bir yapıya geçince televizyon üretimi ile ilgilenilmeye başladı. Televizyon pazarının ülkemizde ‘oturmuş’ olduğuna dikkat çeken Ballıkaya bu pazara bir yenilikle girmek istediklerini, yeni bir teknoloji sunmak için arayış içinde olduklarını söylüyor. Yeni teknoloji transferinin mümkün olmaması nedeniyle televizyon üretme işi bir süreliğine gündemden kalktı ancak akıllardan hiç çıkmadı. Zamanla Bilkom TCL’nin tablet, cep telefonu ve çocuk saatlerini Türkiye’de dağıtmaya başladı. Giyilebilir teknolojilerin yeni yeni popüler olduğu dönemde TCL’nin akıllı çocuk saati ürününe sahip olması, tablet fiyatlarının uygun olması gibi nedenler Bilkom ve TCL’yi bir araya getirdi.

Ballıkaya, Bilkom ve arkasındaki grup desteğinden bahsettiğinde işin rengi değişmişti bile. Daha Ballıkaya televizyon üretimi projesini dile getirmeden Peter “TCL televizyonları Türkiye’de satar mısınız, nerede üretelim?” diye sordu. Bu noktada grup olarak güçlerinin bu işe yeteceği Peter’a anlatıldı. TCL yaptığı kısa bir araştırmadan sonra üretici olarak Bilkom’u seçti ve şirketin üretici olma macerası başladı. Ballıkaya “Covid-19 pandemisine rağmen 2020 Ekim’inde Türkiye’de ürettiğimiz TCL marka televizyonların satışına başladık” diyor. Ballıkaya, Bilkom olarak ön plana çıkmalarının sebebini grup olarak üretimde başarılı olmalarına bağlıyor. Ayrıca Apple, Huawei gibi dünyanın en büyük markalarıyla senelerdir geliştirilen iş ilişkisi Bilkom’a beklentileri bilme avantajını sağlıyor.

Deneyim Transferi

“Dağıtım işimizi sıfır hata payı üzerine kurmuştuk ve şirket bunu tüm organlarıyla sindirmişti” diyor Ballıkaya ve devam ediyor, “TCL de kendi deneyimini Türkiye’ye transfer etti. Yani biz Bilkom olarak durduk yere ‘hadi bir şeyler üretelim’ diyerek bu işe girmedik. İki büyük dayanağımız vardı; biri dünyanın devi, diğeri Türkiye’nin en iyi üreticisi.” Burada önemli olan ayrıntı Çin’den gelecek teknoloji. Bu ortaklığın bir özelliği de Türkiye’ye teknoloji transferi içermesi. Üretim bandı, kalite kontrol süreçleri, keza üretim süreçleri gibi konuların tamamı Bilkom tarafından sağlandı. Hatta virüs nedeniyle fabrikanın kurulumu sırasında hiçbir Çinli Türkiye’ye gelemedi. Ballıkaya “Biz o kurulumları da grup içindeki iş ortağımızın deneyimi sayesinde başardık” diyor. Yine de bütün bu deneyime rağmen Ballıkaya’nın yorumu çarpıcı, “Ancak şunu söyleyebilirim ki üretim çok zor bir süreçmiş…” Üretim konusunu biraz detaylandıralım. Elbette Türkiye’de üretilen TCL televizyonların bütün bileşenleri yerli malı değil. Mümkün olan her şeyin Türkiye’de üretildiğini Bilkom, TCL ile başladığı TV üretiminde hem iç pazarı hem de ihracatı hedefliyor. şirket ‘drop shipment’ stratejisi izleyecek. söyleyen Ballıkaya “Panel yurt dışından geliyor mesela. Sonuç olarak TCL dünyanın en büyük panel üreticilerinden biri” diyor. Anakartlar burada yapılıyor ve burada diziliyor ama kartın üzerindeki bileşenlerin çoğu Türkiye’de üretilemediği için dışarıdan geliyor. Metal kasa da Türkiye’de üretiliyor. Ballıkaya “Türkiye’de üretilebilen her şeyi Türkiye’den alıyoruz” diyor ve ekliyor “Ülkemizde iyi bir yan sanayi gelişirse ve bu ürünler TCL’in kalite standartlarına uyarsa biz o ürünü de Türkiye’den almaya hazırız.” Gelelim en önemli soruya: Kime satılacak? Elektrikli otomobilden televizyona birçok alanda üretim sadece yatırım maliyetini karşılamaya bakılıyor. Önemli olan üretilen ürünün pazarının olması. Yüksek montajlı üretimin ilk yatırım maliyetini karşıladığına dikkat çeken Ballıkaya Türkiye pazarının ilk aşamada yeterli olabileceği görüşünde. Ancak Ballıkaya hemen ekliyor: “Diğer yandan sadece Türkiye tek başına yetmez. Olabilir ancak pahalı olur, tüketici için pahalı olur. Biz çok üretip diğer pazarları da denemek istiyoruz. Üretim gücümüz ihracata yönelsin istiyoruz.”
2020 sonuna kadar Türkiye’de kaç TCL televizyon üretilecek? “Bu yılsonuna kadar bize Çin’den kaç panel geleceğine bağlı. Bizim üretim anlamında bir sorunumuz yok. Ancak içinde bulunduğumuz Covid-19 süreci nedeniyle dünyanın durumu da belli. Ayrıca bir üretim süreci de var. Bizim tabii ki Çin ile yaptığımız bir tedarik anlaşması var ama kabul edersiniz ki 31 Aralık’ta bize teslim edilecek olan panelleri bizim 2020 yılında televizyona dönüştürme şansımız yok. Yine de ben yılsonuna kadar 30 bin gibi küçük bir rakama ulaşabileceğimizi, küçük küçük, adım adım bu işi büyüteceğimizi düşünüyorum. Her bir ürün tek tek düşme testi, yüksek gerilim testi, paketleme testinden geçiyor. O nedenle üretim sürecini bu yıl sonuna kadar izlemede kalacağız.”

Fikret Ballıkaya – InBusiness Röportajı